محمد مهريار

197

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

اين قدمت تاريخى يك واژهء عربى نفوذ كرده باشد . مؤيد اين سخن اين است كه با فحص بليغ در تمام نامواژه‌هاى اين ناحيه فقط دو ديه با نام عربى پيدا كردم ، يكى جعفرآباد كه نمىدانم منسوب به كدام جعفر است و ديگرى حيدرآباد كه بانى آن همچنان نامعلوم است و ديگر تمام تقريبا 45 پارچهء آبادى در اين دهستان هيچ‌كدام اسم عربى ندارد و اساسا كشورگيران تازى به‌علت صعوبت گذر از راههاى صعب كوهستانى و سرماى بىحد خيلى دير توانسته‌اند در ناحيت فريدن نفوذ كنند و به همين دليل هم در تمام شهرستان فريدن نام‌هاى كهن بسيار است . بنابراين فرض اينكه جزء اول واژهء عربى به معناى سرما باشد مردود است و اصلا تركيب واژه‌هاى عربى و فارسى در نامهاى ايرانى هم كم است ، هم ناپسند و هم تركيبات خاص دارد . بنابراين بايد ببينيم « برد » در اينجا به چه معنى است . مىدانيم كه حرف نخستين واژهء « برد » ، « ب » مبدل از « واو » است يعنى « برد » تغيير شكل يافتهء « ورد » است به معناى گل و در زبان پهلوى و از آن گذشته در اوستايى « ورته » به معناى گل است و در اطلاعات عمومى البته به معناى گل سرخ است و جزء دوم آن « شير » در معناى « لبن » عربى كه از دامها بنوشند نيز ناپسند است . عقيدهء من اين است كه واژهء « شير » كه در نام شهرها و ديه‌هاى ايران آمده است . مخفف « شهر » است بنابراين « وردشير » درست همان « وردشهر » است و اين معنا ذيل نامواژهء سهرورد و مشابهات آن توضيح داده شده است . برز Barz برز نام ديه نسبتا بزرگى است از دهستان برزرود شهرستان نطنز . برحسب سرشمارى سال 1345 اين ديه 517 نفر جمعيت داشته است . « 1 » دربارهء جامعه‌شناسى اين ديه و روستايى كه در آن واقع است توضيحات لازم در ذيل عناوين ديگر « 2 » كه از اين پيش سبق ذكر يافت ، داده‌ايم ، فقط اينجا اضافه مىكنيم كه در اين ديه يك نحوهء معيشت خاص و يك لهجهء محلى مخصوص به چشم مىخورد و شرح آن در عناوين گذشته ياد شده است .

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 92 . ( 2 ) - ن . ك . به : توضيحات ذيل عناوين ابيانه ، ابيازن ، اردستان در همين فرهنگ .